<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>livres - L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</title>
	<atom:link href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/themes/livres/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science</link>
	<description>La revue de la recherche, de l&#039;innovation, de la création et du patrimoine en Nouvelle-Aquitaine</description>
	<lastBuildDate>Tue, 14 Oct 2025 10:38:48 +0000</lastBuildDate>
	<language>fr-FR</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.0</generator>

<image>
	<url>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2020/09/cropped-favicon-32x32.png</url>
	<title>livres - L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</title>
	<link>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Le Poitiers solaire d’Emmanuel Denis-Touron</title>
		<link>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/le-poitiers-solaire-demmanuel-denis-touron/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=le-poitiers-solaire-demmanuel-denis-touron</link>
					<comments>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/le-poitiers-solaire-demmanuel-denis-touron/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Jean-Luc Terradillos]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 08 Nov 2024 16:30:28 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bibliodiversité]]></category>
		<category><![CDATA[Images]]></category>
		<category><![CDATA[Aquarelles]]></category>
		<category><![CDATA[architecture]]></category>
		<category><![CDATA[Artiste]]></category>
		<category><![CDATA[dessin]]></category>
		<category><![CDATA[Emmanuel Denis-Touron]]></category>
		<category><![CDATA[La Geste]]></category>
		<category><![CDATA[livres]]></category>
		<category><![CDATA[livres d&#039;art]]></category>
		<category><![CDATA[Poitiers]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/?p=38432</guid>

					<description><![CDATA[<p>Redécouvrir Poitiers dans le beau livre d’Emmanuel Denis-Touron qui a réalisé plus de 150 dessins, la plupart aquarellés mais aussi réalisés à l'encre de Chine ou au brou de noix.</p>
<p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/le-poitiers-solaire-demmanuel-denis-touron/">Le Poitiers solaire d’Emmanuel Denis-Touron</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="wp-block-paragraph"><strong>Par Jean-Luc Terradillos</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Poitiers est-elle une ville au nord du sud ou au sud du nord ? L’ardoise et la tuile se côtoient, se chevauchent parfois. Dans cet entre-deux – bassin parisien et bassin aquitain, massif central et massif armoricain – Poitiers est bien dotée mais le cœur balance. Emmanuel Touron a choisi&nbsp;: Poitiers est une ville solaire, aux tons pastels, aux lignes harmonieuses, paisibles, une ville de vacances. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Les deux vallées qui enserrent le «plateau» offrent des points de vue larges. Il ne manque que la mer mais les couleurs aquarellées et les longs panoramiques donnent le sentiment de découvrir une cité balnéaire. Impression renforcée par le format à l’italienne du livre d’Emmanuel Denis-Touron.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="1024" height="411" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_escaliers.jpg" alt class="wp-image-38435" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_escaliers.jpg 1024w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_escaliers-300x120.jpg 300w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_escaliers-768x308.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_escaliers-650x261.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_escaliers-150x60.jpg 150w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"><figcaption class="wp-element-caption">De bas en haut, de haut en bas. Dédale d’escaliers. Dessin Emmanuel Denis-Touron.&nbsp;</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Sa ligne claire avait été révélée dans son premier livre de dessins aquarellés sur <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/niort-en-couleurs/">Niort</a>, où il travaille, à la <em>Nouvelle République</em>. Après le succès de l’ouvrage, un retour à Poitiers semblait évident, ville de son enfance qu’il a arpentée en tous sens durant des années, notamment en y exerçant son métier de journaliste.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Très peu de textes, juste des indications pour se repérer dans la ville, plus de 150 dessins la plupart aquarellés mais aussi réalisés à l’encre de Chine ou au brou de noix (et un index malgré tout en fin de volume)… C’est le lecteur qui se raconte une histoire, il est maître du jeu. </p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="1024" height="307" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_place_lib.jpg" alt class="wp-image-38437" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_place_lib.jpg 1024w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_place_lib-300x90.jpg 300w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_place_lib-768x230.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_place_lib-650x195.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_place_lib-150x45.jpg 150w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"><figcaption class="wp-element-caption">Place de la Liberté. Dessin Emmanuel Denis-Touron.&nbsp;</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">On peut chercher à reconnaître les lieux, une ruelle, un bâtiment, un virage mais aussi se laisser porter par les images, le rythme des cadrages, fureter dans ces rues, jour et nuit, dériver au fil des cases, comme dans un album de Loustal. On se croirait dans une bande dessinée non pas muette mais dont les images n’ont rien d’autre à démontrer que leur présence. Parfois des petits personnages apparaissent, c’est nouveau, on croit même reconnaître un héros à la houppette blonde et son petit chien dans le quartier Dalesme.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ce n’est pas un catalogue de monuments historiques même s’ils sont présents, mais une promenade attentive dans la ville que l’on prend le temps d’observer dans le détail afin de débusquer des lignes originales, des signes abstraits, les effets de relief en façade (modénatures disent les architectes), les arrondis des immeubles des années 1950, comment une rue est ouverte ou fermée, mais aussi la piscine Tournesol, le colimaçon en béton de la Tour à l’oiseau, les fenêtres mansardées, les portails de toute nature y compris en métal rouillé, les enfilades de toits, les escaliers, les ombres, le crépuscule bleuté. Les lignes d’horizon créent une sismique du paysage urbain animée par les toits, les fils électriques, les cimes des arbres. Il ne manque que la maison natale de Michel Foucault et celle de la Séquestrée…</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="1024" height="530" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_grand-goule.jpg" alt class="wp-image-38436" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_grand-goule.jpg 1024w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_grand-goule-300x155.jpg 300w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_grand-goule-768x398.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_grand-goule-650x336.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_grand-goule-150x78.jpg 150w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px"><figcaption class="wp-element-caption">La Grand Goule s’invite dans le septième art. Dessin Emmanuel Denis-Touron.&nbsp;</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Dans la mythologie de la ville, il y a la Grand Goule dont une représentation est conservée au musée Sainte-Croix, cette créature qui venait perturber le sommeil de Radegonde, la reine moniale fondatrice du monastère Sainte-Croix. Emmanuel Denis-Touron imagine les adaptations cinématographiques de<mark style="background-color:#ffffff" class="has-inline-color has-black-color"> </mark>cette histoire dans l’entrée d’un cinéma dont les spectateurs semblent sortis de ces films. Ne pourrait-on y voir un premier pas de l’artiste vers la fiction&nbsp;?</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1013" height="813" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_couv.jpg" alt class="wp-image-38434" style="width:493px;height:auto" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_couv.jpg 1013w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_couv-300x241.jpg 300w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_couv-768x616.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_couv-650x522.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2024/11/touron_poitiers_couv-150x120.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 1013px) 100vw, 1013px"></figure>
</div>


<p class="wp-block-paragraph">Emmanuel Denis-Touron, <em>Poitiers aquarelles. Retour à la ligne</em>, <a href="http://www.gesteditions.com/beaux-livres/carnets-de-l-ouest/poitiers-aquarelles-retour-a-la-ligne">La Geste</a>, 2024, 188 p., 30 €</p>



<p class="wp-block-paragraph">Exposition à Poitiers chez Segeron, Le Grand Magasin en centre-ville, du 26 novembre au 25 décembre, une signature à Auchan Poitiers sud le 18 décembre toute la journée, puis chez Segeron le dimanche 22 décembre après-midi.&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph">Emmanuel Denis-Touron participe aux Ouvertures d’ateliers d’artistes de Niort les 23, 24, 30 novembre et 1<sup>er</sup> décembre 2024 (14h-19h) à son atelier au 62, rue Jean-Jaurès à Niort –&nbsp;<a href="mailto:emmanuel.denis.touron@gmail.com" target="_blank" rel="noreferrer noopener">emmanuel.denis.touron@gmail.com</a><br>&nbsp;</p>



<p class="wp-block-paragraph"></p><p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/le-poitiers-solaire-demmanuel-denis-touron/">Le Poitiers solaire d’Emmanuel Denis-Touron</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/le-poitiers-solaire-demmanuel-denis-touron/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Chambres, de l’alcôve au banc d’essai</title>
		<link>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/chambres-de-lalcove-au-banc-dessai/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=chambres-de-lalcove-au-banc-dessai</link>
					<comments>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/chambres-de-lalcove-au-banc-dessai/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[administrateur]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 13 Jul 2022 09:30:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bibliodiversité]]></category>
		<category><![CDATA[chambres]]></category>
		<category><![CDATA[culture]]></category>
		<category><![CDATA[La Rochelle université]]></category>
		<category><![CDATA[livres]]></category>
		<category><![CDATA[sciences]]></category>
		<category><![CDATA[université]]></category>
		<category><![CDATA[université de Bordeaux]]></category>
		<category><![CDATA[université de Bordeaux Montaigne]]></category>
		<category><![CDATA[université de Poitiers]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/?p=36293</guid>

					<description><![CDATA[<p>Une liste non-exhaustive des livres récents écrits, traduits ou illustrés par les contributeurs de la revue.</p>
<p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/chambres-de-lalcove-au-banc-dessai/">Chambres, de l’alcôve au banc d’essai</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="wp-block-paragraph">L’édition de l’été 2022 (n° 134) de <em>L’Actualité Nouvelle-Aquitaine</em> s’intéresse aux chambres, celles où l’on naît, où l’on est malade, où l’on écrit jusqu’à celles d’expérimentations scientifiques. Ce numéro n’aurait pas pu se faire sans de nombreuses contributions d’universitaires, d’écrivains, d’artistes, etc. Voici une liste non-exhaustive des livres récents qu’ils ont écrits, traduits ou illustrés.</p>



<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow">
<div class="wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex">
<div class="wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow" style="flex-basis:100%">
<div class="wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex">
<div class="wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow" style="flex-basis:100%">
<div class="wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex">
<div class="wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow" style="flex-basis:100%">
<div class="wp-block-pgcsimplygalleryblock-slider simpLy-gallery-freedom-block" data-gallery-id="simpLy"><div class="sgb-gallery"><div class="sgb-item " data-item-id="36298"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-en-attendant.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="622" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-en-attendant.jpg" alt data-id="36298" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-en-attendant.jpg" class="wp-image-36298" title="appanah-en-attendant" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-en-attendant.jpg 622w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-en-attendant-182x300.jpg 182w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-en-attendant-150x247.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 622px) 100vw, 622px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36299"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-rien.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="700" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-rien.jpg" alt data-id="36299" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-rien.jpg" class="wp-image-36299" title="Appanah - Rien" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-rien.jpg 700w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-rien-205x300.jpg 205w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-rien-650x951.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/appanah-rien-150x219.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36300"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/augustin-sequestree-2.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="444" height="686" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/augustin-sequestree-2.jpg" alt data-id="36300" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/augustin-sequestree-2.jpg" class="wp-image-36300" title="Augustin - Séquestrée 2" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/augustin-sequestree-2.jpg 444w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/augustin-sequestree-2-194x300.jpg 194w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/augustin-sequestree-2-150x232.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 444px) 100vw, 444px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36368"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/batur-dune-bibliotheque.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="784" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/batur-dune-bibliotheque.jpg" alt data-id="36368" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/batur-dune-bibliotheque.jpg" class="wp-image-36368" title="Batur - D'une bibliothèque" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/batur-dune-bibliotheque.jpg 784w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/batur-dune-bibliotheque-230x300.jpg 230w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/batur-dune-bibliotheque-768x1003.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/batur-dune-bibliotheque-650x849.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/batur-dune-bibliotheque-150x196.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 784px) 100vw, 784px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36367"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/baxter_safari.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="669" height="984" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/baxter_safari.jpg" alt data-id="36367" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/baxter_safari.jpg" class="wp-image-36367" title="Baxter_safari" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/baxter_safari.jpg 669w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/baxter_safari-204x300.jpg 204w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/baxter_safari-650x956.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/baxter_safari-150x221.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 669px) 100vw, 669px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36366"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard-j--croquemort-2.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="400" height="614" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard-j--croquemort-2.jpg" alt data-id="36366" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard-j--croquemort-2.jpg" class="wp-image-36366" title="Bernard J. - Croquemort 2" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard-j--croquemort-2.jpg 400w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard-j--croquemort-2-195x300.jpg 195w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard-j--croquemort-2-150x230.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36365"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_alienor.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="442" height="591" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_alienor.jpg" alt data-id="36365" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_alienor.jpg" class="wp-image-36365" title="Bernard_Katy_Alienor" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_alienor.jpg 442w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_alienor-224x300.jpg 224w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_alienor-150x201.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 442px) 100vw, 442px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36364"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_neant-et-joie.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="427" height="560" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_neant-et-joie.jpg" alt data-id="36364" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_neant-et-joie.jpg" class="wp-image-36364" title="Bernard_Katy_Néant et joie" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_neant-et-joie.jpg 427w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_neant-et-joie-229x300.jpg 229w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bernard_katy_neant-et-joie-150x197.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 427px) 100vw, 427px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36363"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-fils-3.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="717" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-fils-3.jpg" alt data-id="36363" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-fils-3.jpg" class="wp-image-36363" title="Berti - Fils 3" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-fils-3.jpg 717w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-fils-3-210x300.jpg 210w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-fils-3-650x928.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-fils-3-150x214.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 717px) 100vw, 717px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36362"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-pere-2.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="728" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-pere-2.jpg" alt data-id="36362" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-pere-2.jpg" class="wp-image-36362" title="Berti - Père 2" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-pere-2.jpg 728w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-pere-2-213x300.jpg 213w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-pere-2-650x914.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti-pere-2-150x211.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 728px) 100vw, 728px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36361"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti_duplantier.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="827" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti_duplantier.jpg" alt data-id="36361" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti_duplantier.jpg" class="wp-image-36361" title="Berti_Duplantier" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti_duplantier.jpg 827w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti_duplantier-242x300.jpg 242w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti_duplantier-768x951.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti_duplantier-650x805.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/berti_duplantier-150x186.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 827px) 100vw, 827px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36360"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bianciotto-troyle.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="500" height="381" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bianciotto-troyle.jpg" alt data-id="36360" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bianciotto-troyle.jpg" class="wp-image-36360" title="Bianciotto - Troyle" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bianciotto-troyle.jpg 500w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bianciotto-troyle-300x229.jpg 300w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bianciotto-troyle-80x60.jpg 80w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bianciotto-troyle-150x114.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36359"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bouchon_avocat.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="496" height="750" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bouchon_avocat.jpg" alt data-id="36359" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bouchon_avocat.jpg" class="wp-image-36359" title="Bouchon_Avocat" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bouchon_avocat.jpg 496w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bouchon_avocat-198x300.jpg 198w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/bouchon_avocat-150x227.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 496px) 100vw, 496px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36358"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/brizay-etrangers.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="664" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/brizay-etrangers.jpg" alt data-id="36358" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/brizay-etrangers.jpg" class="wp-image-36358" title="Brizay - Etrangers" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/brizay-etrangers.jpg 664w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/brizay-etrangers-195x300.jpg 195w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/brizay-etrangers-650x1002.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/brizay-etrangers-150x231.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 664px) 100vw, 664px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36357"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/caron_armelle.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="723" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/caron_armelle.jpg" alt data-id="36357" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/caron_armelle.jpg" class="wp-image-36357" title="Caron_Armelle" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/caron_armelle.jpg 723w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/caron_armelle-212x300.jpg 212w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/caron_armelle-650x921.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/caron_armelle-150x212.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 723px) 100vw, 723px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36356"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/casares_camus.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="622" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/casares_camus.jpg" alt data-id="36356" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/casares_camus.jpg" class="wp-image-36356" title="Casares_Camus" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/casares_camus.jpg 622w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/casares_camus-182x300.jpg 182w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/casares_camus-150x247.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 622px) 100vw, 622px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36355"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-nuit-penitentiaire.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="698" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-nuit-penitentiaire.jpg" alt data-id="36355" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-nuit-penitentiaire.jpg" class="wp-image-36355" title="Chauvaud - Nuit pénitentiaire" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-nuit-penitentiaire.jpg 698w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-nuit-penitentiaire-204x300.jpg 204w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-nuit-penitentiaire-650x954.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-nuit-penitentiaire-150x220.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 698px) 100vw, 698px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36354"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-tueurs.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="663" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-tueurs.jpg" alt data-id="36354" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-tueurs.jpg" class="wp-image-36354" title="Chauvaud - Tueurs" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-tueurs.jpg 663w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-tueurs-194x300.jpg 194w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-tueurs-650x1004.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/chauvaud-tueurs-150x232.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 663px) 100vw, 663px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36353"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/dilasser_delavallade.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="407" height="520" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/dilasser_delavallade.jpg" alt data-id="36353" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/dilasser_delavallade.jpg" class="wp-image-36353" title="Dilasser_Delavallade" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/dilasser_delavallade.jpg 407w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/dilasser_delavallade-235x300.jpg 235w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/dilasser_delavallade-150x192.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 407px) 100vw, 407px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36352"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_barker.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="357" height="500" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_barker.jpg" alt data-id="36352" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_barker.jpg" class="wp-image-36352" title="Drouet_Barker" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_barker.jpg 357w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_barker-214x300.jpg 214w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_barker-150x210.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 357px) 100vw, 357px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36351"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_la-picara.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="714" height="1000" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_la-picara.jpg" alt data-id="36351" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_la-picara.jpg" class="wp-image-36351" title="Drouet_La-Picara" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_la-picara.jpg 714w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_la-picara-214x300.jpg 214w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_la-picara-650x910.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/drouet_la-picara-150x210.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 714px) 100vw, 714px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36350"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/duplantier_sete.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="856" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/duplantier_sete.jpg" alt data-id="36350" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/duplantier_sete.jpg" class="wp-image-36350" title="Duplantier_Sete" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/duplantier_sete.jpg 856w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/duplantier_sete-251x300.jpg 251w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/duplantier_sete-768x919.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/duplantier_sete-650x778.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/duplantier_sete-150x179.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 856px) 100vw, 856px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36349"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/espece-humaine.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="642" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/espece-humaine.jpg" alt data-id="36349" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/espece-humaine.jpg" class="wp-image-36349" title="Espèce humaine" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/espece-humaine.jpg 642w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/espece-humaine-188x300.jpg 188w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/espece-humaine-150x239.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 642px) 100vw, 642px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36348"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-ce-soir.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="683" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-ce-soir.jpg" alt data-id="36348" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-ce-soir.jpg" class="wp-image-36348" title="Garcia - Ce soir" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-ce-soir.jpg 683w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-ce-soir-200x300.jpg 200w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-ce-soir-650x975.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-ce-soir-150x225.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36347"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-remplacement-2.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="646" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-remplacement-2.jpg" alt data-id="36347" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-remplacement-2.jpg" class="wp-image-36347" title="Garcia - Remplacement 2" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-remplacement-2.jpg 646w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-remplacement-2-189x300.jpg 189w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/garcia-remplacement-2-150x238.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 646px) 100vw, 646px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36346"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/germain-ombres.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="700" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/germain-ombres.jpg" alt data-id="36346" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/germain-ombres.jpg" class="wp-image-36346" title="Germain - Ombres" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/germain-ombres.jpg 700w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/germain-ombres-205x300.jpg 205w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/germain-ombres-650x951.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/germain-ombres-150x219.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36345"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/girard_conesa.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="841" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/girard_conesa.jpg" alt data-id="36345" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/girard_conesa.jpg" class="wp-image-36345" title="Girard_Conesa" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/girard_conesa.jpg 841w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/girard_conesa-246x300.jpg 246w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/girard_conesa-768x935.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/girard_conesa-650x791.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/girard_conesa-150x183.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 841px) 100vw, 841px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36344"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/guibert-mort-propagande.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="648" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/guibert-mort-propagande.jpg" alt data-id="36344" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/guibert-mort-propagande.jpg" class="wp-image-36344" title="Guibert - Mort propagande" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/guibert-mort-propagande.jpg 648w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/guibert-mort-propagande-190x300.jpg 190w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/guibert-mort-propagande-150x237.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 648px) 100vw, 648px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36343"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/herry-feu.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="691" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/herry-feu.jpg" alt data-id="36343" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/herry-feu.jpg" class="wp-image-36343" title="Herry - Feu" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/herry-feu.jpg 691w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/herry-feu-202x300.jpg 202w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/herry-feu-650x963.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/herry-feu-150x222.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 691px) 100vw, 691px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36342"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/grandon_camille.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="333" height="500" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/grandon_camille.jpg" alt data-id="36342" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/grandon_camille.jpg" class="wp-image-36342" title="Grandon_Camille" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/grandon_camille.jpg 333w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/grandon_camille-200x300.jpg 200w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/grandon_camille-150x225.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 333px) 100vw, 333px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36341"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/james-la-bete-2.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="614" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/james-la-bete-2.jpg" alt data-id="36341" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/james-la-bete-2.jpg" class="wp-image-36341" title="James - La Bête 2" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/james-la-bete-2.jpg 614w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/james-la-bete-2-180x300.jpg 180w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/james-la-bete-2-150x250.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 614px) 100vw, 614px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36340"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_arbres.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="265" height="500" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_arbres.jpg" alt data-id="36340" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_arbres.jpg" class="wp-image-36340" title="Jenni_arbres" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_arbres.jpg 265w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_arbres-159x300.jpg 159w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_arbres-150x283.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 265px) 100vw, 265px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36339"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_extinctions.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="660" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_extinctions.jpg" alt data-id="36339" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_extinctions.jpg" class="wp-image-36339" title="Jenni_Extinctions" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_extinctions.jpg 660w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_extinctions-193x300.jpg 193w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_extinctions-650x1008.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_extinctions-150x233.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36338"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_muir.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="731" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_muir.jpg" alt data-id="36338" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_muir.jpg" class="wp-image-36338" title="Jenni_Muir" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_muir.jpg 731w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_muir-214x300.jpg 214w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_muir-650x911.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/jenni_muir-150x210.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 731px) 100vw, 731px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36337"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/king-carrie.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="633" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/king-carrie.jpg" alt data-id="36337" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/king-carrie.jpg" class="wp-image-36337" title="King - Carrie" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/king-carrie.jpg 633w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/king-carrie-185x300.jpg 185w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/king-carrie-150x243.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 633px) 100vw, 633px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36336"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/lekston_festernacht.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="500" height="500" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/lekston_festernacht.jpg" alt data-id="36336" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/lekston_festernacht.jpg" class="wp-image-36336" title="Lekston_Festernacht" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/lekston_festernacht.jpg 500w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/lekston_festernacht-300x300.jpg 300w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/lekston_festernacht-150x150.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36335"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_dessinateur.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="813" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_dessinateur.jpg" alt data-id="36335" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_dessinateur.jpg" class="wp-image-36335" title="Loti_dessinateur" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_dessinateur.jpg 813w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_dessinateur-238x300.jpg 238w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_dessinateur-768x967.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_dessinateur-650x819.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_dessinateur-150x189.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 813px) 100vw, 813px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36334"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_journal.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="771" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_journal.jpg" alt data-id="36334" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_journal.jpg" class="wp-image-36334" title="Loti_journal" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_journal.jpg 771w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_journal-226x300.jpg 226w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_journal-768x1020.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_journal-650x863.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/loti_journal-150x199.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36333"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-bibliotheque.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="500" height="944" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-bibliotheque.jpg" alt data-id="36333" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-bibliotheque.jpg" class="wp-image-36333" title="Manguel - Bibliothèque" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-bibliotheque.jpg 500w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-bibliotheque-159x300.jpg 159w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-bibliotheque-150x283.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36332"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-lecture-2.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="468" height="749" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-lecture-2.jpg" alt data-id="36332" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-lecture-2.jpg" class="wp-image-36332" title="Manguel - Lecture 2" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-lecture-2.jpg 468w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-lecture-2-187x300.jpg 187w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel-lecture-2-150x240.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 468px) 100vw, 468px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36331"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_college-de-france.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="664" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_college-de-france.jpg" alt data-id="36331" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_college-de-france.jpg" class="wp-image-36331" title="Manguel_College-de-France" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_college-de-france.jpg 664w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_college-de-france-195x300.jpg 195w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_college-de-france-650x1002.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_college-de-france-150x231.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 664px) 100vw, 664px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36330"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_girard.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="791" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_girard.jpg" alt data-id="36330" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_girard.jpg" class="wp-image-36330" title="Manguel_Girard" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_girard.jpg 791w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_girard-232x300.jpg 232w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_girard-768x994.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_girard-650x841.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/manguel_girard-150x194.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 791px) 100vw, 791px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36329"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_cocteau.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="723" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_cocteau.jpg" alt data-id="36329" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_cocteau.jpg" class="wp-image-36329" title="Mattiussi_Cocteau" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_cocteau.jpg 723w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_cocteau-212x300.jpg 212w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_cocteau-650x921.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_cocteau-150x212.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 723px) 100vw, 723px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36328"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_jaworski.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="790" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_jaworski.jpg" alt data-id="36328" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_jaworski.jpg" class="wp-image-36328" title="Mattiussi_Jaworski" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_jaworski.jpg 790w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_jaworski-231x300.jpg 231w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_jaworski-768x995.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_jaworski-650x843.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/mattiussi_jaworski-150x194.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 790px) 100vw, 790px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36327"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/menegaldo-noir.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="755" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/menegaldo-noir.jpg" alt data-id="36327" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/menegaldo-noir.jpg" class="wp-image-36327" title="Menegaldo - Noir" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/menegaldo-noir.jpg 755w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/menegaldo-noir-221x300.jpg 221w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/menegaldo-noir-650x882.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/menegaldo-noir-150x203.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 755px) 100vw, 755px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36326"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montaigne-journal.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="683" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montaigne-journal.jpg" alt data-id="36326" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montaigne-journal.jpg" class="wp-image-36326" title="Montaigne - Journal" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montaigne-journal.jpg 683w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montaigne-journal-200x300.jpg 200w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montaigne-journal-650x975.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montaigne-journal-150x225.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36325"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_aller.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="682" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_aller.jpg" alt data-id="36325" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_aller.jpg" class="wp-image-36325" title="Montebello_Aller" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_aller.jpg 682w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_aller-200x300.jpg 200w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_aller-650x976.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_aller-150x225.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 682px) 100vw, 682px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36324"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_beaudesir.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="519" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_beaudesir.jpg" alt data-id="36324" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_beaudesir.jpg" class="wp-image-36324" title="Montebello_Beaudesir" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_beaudesir.jpg 519w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_beaudesir-152x300.jpg 152w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_beaudesir-150x296.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 519px) 100vw, 519px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36323"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_fossile.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="754" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_fossile.jpg" alt data-id="36323" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_fossile.jpg" class="wp-image-36323" title="Montebello_fossile" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_fossile.jpg 754w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_fossile-221x300.jpg 221w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_fossile-650x883.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/montebello_fossile-150x204.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 754px) 100vw, 754px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36322"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/morillon-vienne-occupee.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="764" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/morillon-vienne-occupee-764x1024.jpg" alt data-id="36322" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/morillon-vienne-occupee.jpg" class="wp-image-36322" title="Morillon - Vienne occupée" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/morillon-vienne-occupee-764x1024.jpg 764w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/morillon-vienne-occupee-224x300.jpg 224w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/morillon-vienne-occupee-768x1029.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/morillon-vienne-occupee-650x871.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/morillon-vienne-occupee-150x201.jpg 150w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/morillon-vienne-occupee.jpg 870w" sizes="auto, (max-width: 764px) 100vw, 764px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36321"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/noel_sabine_amours.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="673" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/noel_sabine_amours.jpg" alt data-id="36321" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/noel_sabine_amours.jpg" class="wp-image-36321" title="Noel_Sabine_Amours" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/noel_sabine_amours.jpg 673w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/noel_sabine_amours-197x300.jpg 197w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/noel_sabine_amours-650x989.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/noel_sabine_amours-150x228.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 673px) 100vw, 673px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36320"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/otero-naphtaline.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="718" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/otero-naphtaline.jpg" alt data-id="36320" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/otero-naphtaline.jpg" class="wp-image-36320" title="Otero - Naphtaline" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/otero-naphtaline.jpg 718w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/otero-naphtaline-210x300.jpg 210w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/otero-naphtaline-650x927.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/otero-naphtaline-150x214.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 718px) 100vw, 718px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36319"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pellegrin-ecrits.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="622" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pellegrin-ecrits-622x1024.jpg" alt data-id="36319" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pellegrin-ecrits.jpg" class="wp-image-36319" title="Pellegrin - Ecrits" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pellegrin-ecrits-622x1024.jpg 622w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pellegrin-ecrits-182x300.jpg 182w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pellegrin-ecrits-150x247.jpg 150w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pellegrin-ecrits.jpg 638w" sizes="auto, (max-width: 622px) 100vw, 622px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36318"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pere_castor_paul-faucher.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="931" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pere_castor_paul-faucher.jpg" alt data-id="36318" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pere_castor_paul-faucher.jpg" class="wp-image-36318" title="Pere_Castor_Paul-Faucher" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pere_castor_paul-faucher.jpg 1024w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pere_castor_paul-faucher-300x273.jpg 300w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pere_castor_paul-faucher-768x698.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pere_castor_paul-faucher-650x591.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pere_castor_paul-faucher-150x136.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36317"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perec-especes-despaces.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="637" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perec-especes-despaces.jpg" alt data-id="36317" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perec-especes-despaces.jpg" class="wp-image-36317" title="Perec - Espèces d'espaces" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perec-especes-despaces.jpg 637w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perec-especes-despaces-187x300.jpg 187w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perec-especes-despaces-150x241.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 637px) 100vw, 637px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36316"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet-jardin.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="776" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet-jardin.jpg" alt data-id="36316" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet-jardin.jpg" class="wp-image-36316" title="Pernet - Jardin" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet-jardin.jpg 776w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet-jardin-227x300.jpg 227w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet-jardin-768x1013.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet-jardin-650x858.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet-jardin-150x198.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 776px) 100vw, 776px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36315"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet_carnets.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1000" height="916" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet_carnets.jpg" alt data-id="36315" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet_carnets.jpg" class="wp-image-36315" title="Pernet_Carnets" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet_carnets.jpg 1000w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet_carnets-300x275.jpg 300w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet_carnets-768x703.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet_carnets-650x595.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/pernet_carnets-150x137.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36314"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-chemin.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="683" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-chemin.jpg" alt data-id="36314" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-chemin.jpg" class="wp-image-36314" title="Perrot - Chemin" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-chemin.jpg 683w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-chemin-200x300.jpg 200w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-chemin-650x975.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-chemin-150x225.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36313"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-histoire.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="622" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-histoire.jpg" alt data-id="36313" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-histoire.jpg" class="wp-image-36313" title="Perrot - Histoire" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-histoire.jpg 622w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-histoire-182x300.jpg 182w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/perrot-histoire-150x247.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 622px) 100vw, 622px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36312"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/persuy-forets.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="719" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/persuy-forets.jpg" alt data-id="36312" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/persuy-forets.jpg" class="wp-image-36312" title="Persuy - Forêts" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/persuy-forets.jpg 719w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/persuy-forets-211x300.jpg 211w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/persuy-forets-650x926.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/persuy-forets-150x214.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 719px) 100vw, 719px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36311"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/quella-villeger_loti.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="326" height="500" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/quella-villeger_loti.jpg" alt data-id="36311" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/quella-villeger_loti.jpg" class="wp-image-36311" title="Quella-Villeger_Loti" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/quella-villeger_loti.jpg 326w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/quella-villeger_loti-196x300.jpg 196w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/quella-villeger_loti-150x230.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 326px) 100vw, 326px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36310"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/rauch_envie.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="552" height="865" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/rauch_envie.jpg" alt data-id="36310" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/rauch_envie.jpg" class="wp-image-36310" title="Rauch_Envie" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/rauch_envie.jpg 552w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/rauch_envie-191x300.jpg 191w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/rauch_envie-150x235.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 552px) 100vw, 552px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36309"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/reznikoff-holocauste.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="728" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/reznikoff-holocauste.jpg" alt data-id="36309" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/reznikoff-holocauste.jpg" class="wp-image-36309" title="Reznikoff - Holocauste" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/reznikoff-holocauste.jpg 728w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/reznikoff-holocauste-213x300.jpg 213w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/reznikoff-holocauste-650x914.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/reznikoff-holocauste-150x211.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 728px) 100vw, 728px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36308"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud-dors.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="696" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud-dors.jpg" alt data-id="36308" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud-dors.jpg" class="wp-image-36308" title="Roubaud - Dors" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud-dors.jpg 696w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud-dors-204x300.jpg 204w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud-dors-650x956.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud-dors-150x221.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 696px) 100vw, 696px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36307"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_alix-cleo.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="864" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_alix-cleo.jpg" alt data-id="36307" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_alix-cleo.jpg" class="wp-image-36307" title="Roubaud_Alix-Cleo" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_alix-cleo.jpg 864w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_alix-cleo-253x300.jpg 253w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_alix-cleo-768x910.jpg 768w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_alix-cleo-650x770.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_alix-cleo-150x178.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 864px) 100vw, 864px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36306"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_incendie_londres.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="652" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_incendie_londres.jpg" alt data-id="36306" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_incendie_londres.jpg" class="wp-image-36306" title="Roubaud_incendie_londres" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_incendie_londres.jpg 652w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_incendie_londres-191x300.jpg 191w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_incendie_londres-650x1021.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/roubaud_incendie_londres-150x236.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 652px) 100vw, 652px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36305"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-othello.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="683" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-othello.jpg" alt data-id="36305" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-othello.jpg" class="wp-image-36305" title="Shakespeare - Othello" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-othello.jpg 683w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-othello-200x300.jpg 200w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-othello-650x975.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-othello-150x225.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36304"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-romeo-2.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="717" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-romeo-2.jpg" alt data-id="36304" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-romeo-2.jpg" class="wp-image-36304" title="Shakespeare - Roméo 2" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-romeo-2.jpg 717w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-romeo-2-210x300.jpg 210w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-romeo-2-650x928.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/shakespeare-romeo-2-150x214.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 717px) 100vw, 717px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36303"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/ternaux-zoppot.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="732" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/ternaux-zoppot.jpg" alt data-id="36303" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/ternaux-zoppot.jpg" class="wp-image-36303" title="Ternaux - Zoppot" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/ternaux-zoppot.jpg 732w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/ternaux-zoppot-214x300.jpg 214w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/ternaux-zoppot-650x909.jpg 650w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/ternaux-zoppot-150x210.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 732px) 100vw, 732px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36302"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/valade-gout-de-la-joie.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="647" height="1024" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/valade-gout-de-la-joie.jpg" alt data-id="36302" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/valade-gout-de-la-joie.jpg" class="wp-image-36302" title="Valade - Goût de la joie" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/valade-gout-de-la-joie.jpg 647w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/valade-gout-de-la-joie-190x300.jpg 190w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/valade-gout-de-la-joie-150x237.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px"></a></figure></div><div class="sgb-item " data-item-id="36301"><figure><a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/vignal-queen-kong-2.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="400" height="629" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/vignal-queen-kong-2.jpg" alt data-id="36301" data-link="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/vignal-queen-kong-2.jpg" class="wp-image-36301" title="Vignal - Queen Kong 2" srcset="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/vignal-queen-kong-2.jpg 400w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/vignal-queen-kong-2-191x300.jpg 191w, https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2022/07/vignal-queen-kong-2-150x236.jpg 150w" sizes="auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px"></a></figure></div></div></div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div></div><p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/chambres-de-lalcove-au-banc-dessai/">Chambres, de l’alcôve au banc d’essai</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/chambres-de-lalcove-au-banc-dessai/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Retour possible en mots</title>
		<link>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/retour-possible-en-mots/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=retour-possible-en-mots</link>
					<comments>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/retour-possible-en-mots/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Héloïse Morel]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 25 Oct 2021 12:31:22 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Images]]></category>
		<category><![CDATA[Dominique Robin]]></category>
		<category><![CDATA[exposition]]></category>
		<category><![CDATA[littérature]]></category>
		<category><![CDATA[livres]]></category>
		<category><![CDATA[livres d&#039;art]]></category>
		<category><![CDATA[Photographie]]></category>
		<category><![CDATA[poésie]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/?p=34767</guid>

					<description><![CDATA[<p>L'artiste plasticien Dominique Robin propose deux petits livres à partir de ses installations. En tirages limités...</p>
<p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/retour-possible-en-mots/">Retour possible en mots</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="wp-block-paragraph"><strong>Par Héloïse Morel</strong> <br><strong>Photo Dominique Robin</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">À chaque fois, trente exemplaires avec une impression sur papier fine art qui varie. Deux publications, 16 x 11 centimètres, à glisser dans la poche de la veste pour avoir ces mots-là sur soi. L’artiste plasticien Dominique Robin fabrique de ses installations des livres.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Dans <em>Retour impossible du bleu</em>, les estampes de Dominique Robin se jouent des impressions. Il y a des rémanences dans ces pages où se livrent par bribes des moments de vie qu’à tout moment l’on peut croiser ici aussi. Peu importe les lieux, on voyage comme l’artiste entre lignes d’avion, de train, de fuites, d’immeuble d’où tombe une femme, du volcan, d’ailleurs. Les dessins seuls racontent une imagination, et du texte, on ne peut s’amuser à lire que les détails. Comme si ces indications nous amenaient à percevoir quelque chose d’indicible, un lieu inconnu ou la sensation d’une couleur.</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/10/dsc0013-copie-1024x684.jpg" alt class="wp-image-34775" width="579" height="387"><figcaption>Couverture de <em>Retour impossible du bleu</em> de Dominique Robin, 2021.</figcaption></figure>



<blockquote class="wp-block-quote is-style-default is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p><em>Sicile, jour du Carnaval.</em><br><br>À l’abri sous les géants&nbsp;: il pleut des pierres brûlantes à Catane. Ciel bleu intense.<br><br>[Détail&nbsp;: Sainte Extase.]</p></blockquote>



<p class="wp-block-paragraph">Les lieux pérégrinent dans des ressentis, quand on sait que l’artiste navigue entre plusieurs cités, des orées deux-sévriennes à la Rome antique, on éprouve la surprise des formes attribuées aux souvenirs, rêveries monochromes qui constituent comme les pièces à explorer, d’un lieu à soi qui nous est partagé. Des dessins interpellant les mots, on pourrait se croire dans une bande dessinée graphique, avec des miscellanées d’imaginaire.</p>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p><em>Auvergne, petit matin.</em><br><br>Un lapin sort de son trou et crie comme un homme.<br><br>Logorrhée rauque mais assez musicale.<br><br>[Détails&nbsp;: écho.]</p></blockquote>



<p class="wp-block-paragraph">Alors comme dans un rêve ou un début de comptine, on passe des feux de joie aux cauchemars d’une femme qui tombe. Cependant, rien ne peut appesantir cette promenade chromatique sur ombre chinoise.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>Pierres-syllabiques</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph"><em>À mi-mot</em>, exposition papier, tirage fine art aussi. Là aussi, une installation nommée <em>Stone puzzles</em>, présentée en plusieurs endroits dont le musée des Tumulus de Bougon en 2018. Faisant corps dans la forme au <em>Retour impossible du bleu</em>, ici ce ne sont pas les dessins. Mais les pierres elles-mêmes qui, manipulées, par des mains proches de l’artiste et les siennes, reforment les fragments et explorent dans ces formes, les mots. La pierre ciselée qui se trouve là offre les contours des poèmes syllabiques. Là commence le jeu… Plusieurs lectures sont possibles. D’un côté, les pages des pierres-syllabes, de l’autre un récit présente plusieurs échanges avec des personnes croisés. Les mots-dans-la-pierre peuvent leur répondre.</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/10/dsc9986-copie-1024x684.jpg" alt class="wp-image-34776" width="623" height="416"><figcaption>Couverture de <em>À mi-mots</em> par Dominique Robin, 2021.</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Ce peut être une page où on lit&nbsp;: ca-res-sée&nbsp;; sa-ble&nbsp;; ir-res-pon-sa-ble&nbsp;; ju-pon.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Une autre offre&nbsp;: quel-que-part&nbsp;; part-tir…</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ou plus loin&nbsp;: per-du&nbsp;; per-ma-nent…</p>



<p class="wp-block-paragraph">Les combinaisons multiples jouent de nous comme des orfèvres ou des brigands, quelle est la combinaison qui ouvrira le coffre&nbsp;? Et dans le récit, la Méditerranée et les rencontres. Partir, migrer, se sauver et construire, re-construire. Château de pierres. Les poèmes syllabiques respirent, il s’agit d’une poésie sonore à expérimenter chez soi. Formuler les détachements des mots dans les fragments des pierres.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/10/dsc9990-copie-1024x684.jpg" alt class="wp-image-34774"><figcaption><em>À mi-mots</em> de Dominique Robin, 2021.</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>Trois questions à Dominique Robin</strong></h2>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>L’Actualité. – Comment sont nés les poèmes syllabiques&nbsp;?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Dominique Robin. – </strong>Ce sont les pierres fracturées de la série <em>Stone puzzles</em> qui ont déclenché l’écriture de mes «&nbsp;textes syllabiques&nbsp;». Je me suis mis à associer chaque fragment minéral à une syllabe, à jouer avec les mots tout en manipulant les pierres-puzzles. Une pierre, quelle que soit sa taille, est toujours le fragment d’un ensemble toujours plus grand si bien qu’on peut ressentir le lien entre le petit caillou trouvé sur le chemin et la totalité pour ne pas dire l’infini : un grain de sable est un fragment de caillou, le caillou s’est détaché du rocher, le rocher de la montagne, la montagne du continent, etc. Ce processus renvoie au cosmos qui est un puzzle en permanente redéfinition. J’ai parfois l’impression qu’il en va de même pour le langage : une syllabe est la partie d’un mot qui prend son sens dans une phrase, la phrase dans le langage et le langage dans l’humanité. On peut faire le chemin inverse en allant du son primitif à l’avènement de l’<em>Homo sapiens</em> moderne par le langage. En me concentrant sur la sonorité des mots, j’ai le sentiment de faire résonner les voix ancestrales comme si dans la syllabe il y avait les sons à l’origine de la création du langage humain.</p>



<p class="wp-block-paragraph">J’aime les mots en tant qu’entité autonome et je prends plaisir à les prononcer indépendamment de leur sens. «&nbsp;Papillon&nbsp;» par exemple est un poème à lui seul. «&nbsp;Asphodèle&nbsp;», «&nbsp;cataplasme&nbsp;» aussi. J’aime «&nbsp;dinosaure&nbsp;», «&nbsp;cardinal&nbsp;», «&nbsp;malotru&nbsp;», «&nbsp;Barabas&nbsp;», «&nbsp;baryton&nbsp;», «&nbsp;coléoptère&nbsp;» ou «&nbsp;citron&nbsp;» pour leur sonorité… «&nbsp;Papillon&nbsp;» dans les autres langues que je pratique est également très délicat : <em>mariposa</em>, <em>farfalla</em>, <em>butterfly</em>…&nbsp; ont des musicalités ressemblant à un froufrou d’ailes de papillon.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/10/dsc0039-copie-1024x683.jpg" alt class="wp-image-34778"><figcaption><em>Retour impossible du bleu</em> de Dominique Robin, 2021.</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Notre langue offre de nombreux mots monosyllabiques et beaucoup d’entre eux indiquent des entités essentielles : mort, vie, sang, eau, doigt, main, mer, corps… Merritt Ruhlen, le linguiste américain, dit que ces mots proviennent d’une protolangue mère de toutes les langues. Il donne comme exemple de cette langue disparue Tik (doigt) et Qwa (eau). Grâce à la structure du français, les mots ont l’air d’entrer dans la composition d’autres mots : il y a des mots dans les mots et ce jeu qui fait apparaître des sens cachés dans les phrases m’amuse comme un enfant qui joue à créer des charades : «&nbsp;beau&nbsp;» «&nbsp;coup&nbsp;», «&nbsp;mat&nbsp;» «&nbsp;muse&nbsp;»,&nbsp;«&nbsp;lent&nbsp;» «&nbsp;gage&nbsp;», «&nbsp;puis&nbsp;» «&nbsp;sang&nbsp;» «&nbsp;ce&nbsp;» «&nbsp;pot&nbsp;» «&nbsp;et&nbsp;» «&nbsp;tic&nbsp;»… Il y a une puissance poétique du langage désarticulé et réarticulé. Ce jeu autour de la syllabe a quelque chose aussi de psychanalytique, en touchant l’inconscient, il fonctionne comme la symbolique onirique. Notons qu’il vaut aussi pour la graphie indépendamment du son : «&nbsp;Maison&nbsp;» par exemple peut se décomposer en «&nbsp;mais&nbsp;» / «&nbsp;on&nbsp;» ou en «&nbsp;mai&nbsp;» / «&nbsp;son&nbsp;» faisant apparaître des couples de sens différents.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>De quelle manière s’opère le passage de l’exposition, l’installation dans un espace précis, au livre&nbsp;?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Le passage de l’un à l’autre est présent dès le début : je n’ai jamais écrit sans penser d’une certaine manière à l’espace et donc à mes expositions futures. Chacun de mes livres est accompagné d’une série d’œuvres plastiques «&nbsp;autonomes&nbsp;» dans le sens où elles ne sont pas forcément présentes dans le livre mais prennent un sens différent si on a lu le livre. Par ailleurs, tous mes livres ont une version exposition : le livre existe aussi sous forme de grande affiche, parfois même de spectacle comme pour <em>La maison oubliée</em>.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Quels sont les liens entre les trois livres&nbsp;?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Mes trois derniers petits livres (11 x 16cm) sont des albums au sens que l’on donne à ce mot dans l’univers du livre jeunesse. La forme du livre participe au récit autant que les textes et les images. <em>La maison oubliée</em> est centrée autour d’un processus particulier de la mémoire : le refoulé. <em>Retour impossible du bleu</em> traite de la couleur vue comme phénomène physique, <em>à mi mot</em> aborde la question du langage. Le prochain <em>Autour d’elle</em> porte sur un principe auquel personne n’échappe :&nbsp; la chute des corps.</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/10/dominique-robin-768x1024.jpg" alt class="wp-image-34769" width="380" height="506"><figcaption>Dominique Robin. Lors d’un atelier à Lussac-les-Châteaux, octobre 2021. </figcaption></figure>



<blockquote class="wp-block-quote ensavoirplus is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p>Ces deux livres d’artiste sont les diptyques d’une première installation-livre&nbsp;: <em><a href="http://www.dorobin.com/la-maison-oubliee.html">La Maison oubliée</a></em>, présentée en 2013 à la Galerie Louise-Michel à Bellejouanne (Poitiers). Là, inversion d’Opalka, la lecture se dirige vers le noir, 1% supplémentaire à chaque page.<br><br><em><a href="http://www.dorobin.com/retourimpossibledubleu.html">Retour impossible du bleu</a></em> et <a href="http://www.dorobin.com/a-mi-mot.html"><em>À mi</em>-<em>mots</em></a>, livres d’artiste, signés, numérotés.</p></blockquote>



<p class="wp-block-paragraph"></p><p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/retour-possible-en-mots/">Retour possible en mots</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/retour-possible-en-mots/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Une histoire de renards à Poitiers</title>
		<link>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/une-histoire-de-renards-a-poitiers/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=une-histoire-de-renards-a-poitiers</link>
					<comments>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/une-histoire-de-renards-a-poitiers/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[administrateur]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 06 Oct 2021 12:44:32 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bibliodiversité]]></category>
		<category><![CDATA[Alberto Manguel]]></category>
		<category><![CDATA[avocat]]></category>
		<category><![CDATA[histoire]]></category>
		<category><![CDATA[Jean Bouchet]]></category>
		<category><![CDATA[littérature]]></category>
		<category><![CDATA[livres]]></category>
		<category><![CDATA[médiathèque François-Mitterrand]]></category>
		<category><![CDATA[Rabelais]]></category>
		<category><![CDATA[renards]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/?p=34435</guid>

					<description><![CDATA[<p>Souper empoisonné et procès en plagiat... à propos d’un manuscrit de Jean Bouchet conservé à la médiathèque François-Mitterrand de Poitiers.</p>
<p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/une-histoire-de-renards-a-poitiers/">Une histoire de renards à Poitiers</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<blockquote class="wp-block-quote ensavoirplus is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p>Du 21 au 23 octobre 2021 se tient à Poitiers un colloque avec Alberto Manguel à propos de son œuvre d’écrivain et de lecteur.&nbsp;<em>L’Actualité Nouvelle-Aquitaine&nbsp;</em>propose à cette occasion de publier au gré des semaines les articles de l’écrivain parus dans ses précédentes éditions. Le colloque est organisé par le laboratoire FoReLLIS, université de Poitiers, équipe&nbsp;B2&nbsp;« Histoire et poétique des genres », programme « La lecture et les genres » (Alain Bègue, Séverine Denieul, Charlotte Krauss, Pierre Loubier et Antonia Zagamé). Pour consulter le programme des trois journées :&nbsp;<a href="https://emf.fr/ec3_event/alberto-manguel-ecrivain-lecteur-la-lecture-le-livre-la-bibliotheque/">Alberto Manguel, écrivain lecteur. La lecture, le livre, la bibliothèque</a>.</p></blockquote>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Par Alberto Manguel Photos Marc Deneyer<br>Traduit de l’anglais par Christine Le Bœuf</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Il est des livres qui doivent moins leur réputation à leur contenu qu’aux circonstances entourant leur publication. Dans les premiers mois de 1504, un jeune procureur de la sénéchaussée de Poitiers, Jean Bouchet, décida d’assigner en justice le libraire Antoine Vérard pour avoir publié sous un faux nom son ouvrage édifiant, <em>Les Regnars trauersant les périlleuses voix des folles fiances du monde</em>. Bouchet eut gain de cause mais, la même année, un autre libraire, Michel Le Noir, copia l’édition de Vérard et Bouchet fut obligé d’intenter un second procès. Aujourd’hui encore, la Toile traîtresse attribue à Brant la paternité de cette œuvre.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Vérard était un miniaturiste et caricaturiste devenu libraire, qui se spécialisa de 1490 à 1530 dans l’édition de <em>livres d’heures</em> imprimés à échelle quasi industrielle et dont la présentation imitait celle des beaux manuscrits littéraires destinés à l’aristocratie, un peu comme aujourd’hui les différents clubs de bibliophiles imitent les luxueuses reliures du passé. L’auteur auquel Vérard avait frauduleusement attribué le livre n’était rien moins que Sebastian Brant, l’auteur de la célébrissime <em>Narrenschiff</em> ou <em>Nef des fous</em>, parue en allemand en 1494 et traduite en latin et en français&nbsp;; trois versions de <em>La Nef des fous</em> avaient été publiées avant 1504. En prêtant le nom de Brant à l’œuvre de Bouchet, Vérard se donnait la certitude de toucher un public considérable.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Bouchet était âgé de vingt-sept ans lorsqu’il composa <em>Les Regnars</em>. C’était, de son propre aveu, un pieux jeune homme moralisateur et critique qui avait, dans l’adolescence, choisi d’entrer dans les ordres et qui ne s’était résolu que plus tard à adopter à la suite de son père la carrière juridique. Pierre Bouchet avait été un notable de Poitiers dont la mort scandaleuse, alors que Jean n’avait que quatre ans, avait fortement impressionné l’enfant. Pierre était allé souper chez un collègue procureur dont l’épouse, désireuse de se débarrasser de lui afin de s’enfuir avec son amant, avait empoisonné un plat de petits pois, tuant ainsi non seulement le mari non désiré mais aussi le père de Jean. Un tel dommage collatéral provoqué par une passion amoureuse débridée semble avoir fait naître chez l’enfant la conviction (qu’il conservera sa vie durant) de la nécessité, en ce monde imparfait, d’un ordre moral rigide afin d’éviter ou empêcher de tels excès. <em>Les Regnars</em> est le fruit amer de cette conviction.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/10/deneyer_bm_poitiers_renards_bois_2-1024x787.jpg" alt class="wp-image-34437"><figcaption><em>S’ensuyvent les Regnars traversant les Périlleuses voyes Des folles fiances du monde</em> <em>/ composées par Sébastien Brand [Jean Bouchet] lequel composa la nef des folz dernièrement</em>. <em>Imprimé nouvellement à Paris : [Philippe Le Noir], 1530</em>. Ex-libris : «Bibliothèque de Poitiers Legs Alfred Richard.» Cote : D P 1738</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">La raison pour laquelle Vérard avait choisi <em>les Regnars</em> comme objet de son imposture est une autre affaire. <em>Les Regnars</em> est, ou se veut, une critique réflexive des mœurs dépravées de son époque. Toutes les situations sociales, tous les âges et toutes les conditions d’existence sont passés en revue et jugés avec sévérité en treize chapitres, dont la plupart commencent par une vision de renards et autres animaux censés représenter tant les laïques que le clergé. Brant n’était assurément pas loin de l’inspiration de Bouchet. Celui-ci avait eu l’intention de traduire lui-même la <em>Narrenschiff</em> mais, s’étant aperçu que son ami Pierre Rivière l’avait devancé, il préféra recréer plutôt un bref poème de Brant, <em>Von dem Fuchshatz</em> ou <em>Du trésor des renard</em>s, qui avait été imprimé en 1497, illustré de gravures sur bois. Brant avait prêté à ses renards des significations symboliques complexes. Dans son poème, certains renards sont poursuivis, d’autres se comportent en chiens de chasse tenus en laisse par un lynx, d’autres portent des paniers pleins de queues, quelques renards n’ont pas de queue du tout, d’autres en ont deux, un autre encore a en lieu de queue un buisson embrasé. Dans l’esprit de Brant, son poème devait représenter pour l’empereur Maximilien un avertissement des dangers dont il était entouré&nbsp;: l’empereur devait prendre conscience de la ruse des renards et, en même temps, les imiter afin de n’être point trompé. Bouchet copia les renards de Brant et leur ajouta une série de travestissements conventionnels&nbsp;: dans <em>Les Regnars</em>, il y a des renards vêtus en nobles, en ermites, en bergers, en représentants de l’aristocratie, des courtisans hypocrites et du clergé. Jennifer Britnell, auteur d’une remarquable étude consacrée à Bouchet, signale que si les renards empruntés à Brant sont «frappants et mystérieux», ceux imaginés par Bouchet ne sont «qu’évidents». En outre, des parties seulement des <em>Regnars</em> sont en vers&nbsp;; le reste ne l’est pas. Bouchet s’en expliquait&nbsp;ainsi&nbsp;: «Lequel livret j’ay composé en prose, par ce qu’elle est de plus facil engin, et que par icelle on peut mieulx au long escripre ce que le sens ordonne.»</p>



<h4 class="wp-block-heading">Vers la fin de sa vie, Bouchet devint un ami de Rabelais</h4>



<p class="wp-block-paragraph">«Le sens» était, pour Bouchet, ce que dictaient les Écritures et l’Église. Il savait exactement ce qu’il voulait que soit son livre, et nous avons la chance de posséder un autographe de Bouchet qui peut nous aider à comprendre ses intentions. Les illustrations lui étaient importantes car elles rendaient la vérité visible avec plus d’efficacité que les mots, qui peuvent tromper. à côté d’espaces laissés blancs dans le manuscrit pour de futures illustrations jamais réalisées, s’en trouvent quelques-unes qui rappellent les bois illustrant le <em>Von dem Fuchshatz</em> de Brant, où les renards jouent les rôles des pécheurs de ce monde. Les illustrations de Bouchet sont d’une sévérité qui est absente du livre de Brant, sans doute parce que ce grave jeune homme souhaitait éviter tout soupçon de légèreté ou d’ironie. L’intention n’était certainement pas satirique&nbsp;: les modèles de Bouchet (dans son esprit, tout au moins) sont les prophètes fulminants de l’Ancien Testament, et Jérémie est cité au début même de l’œuvre. On est surpris d’apprendre que, vers la fin de sa vie, Bouchet devint ami de Rabelais, à qui il adressa une <em>Épître Responsive</em> dans laquelle il fait l’éloge des talents intellectuels de son collègue&nbsp;: «En grec, latin et françois, bien estrez/ A deviser d’histoire ou théologie.»</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/10/deneyer_bm_poitiers_renards_portrait_2-1024x781.jpg" alt class="wp-image-34438"><figcaption>Jean Bouchet (1476–1559 ?), <em>Le livre des re[g]nars…</em> [Poitiers, 1501]. Portrait à la plume de Jean Bouchet, entouré de renards et de loups (folio 3).</figcaption></figure>



<h4 class="wp-block-heading">Un texte lu en version imprimée, <br>lu sur écran, <br>lu dans sa forme manuscrite originale</h4>



<p class="wp-block-paragraph">On peut trouver une version imprimée du manuscrit de Bouchet et il sera peut-être bientôt disponible sur le Net<sup>1</sup>. Mais on peut également consulter le manuscrit original. Il fait partie du fonds ancien de la médiathèque de Poitiers, et porte deux marques de propriété&nbsp;: l’une indiquant qu’il fut «acheté de M. Clouzot, libraire à Niort, le 2 mai 1879» par Benjamin Fillon&nbsp;; l’autre qu’il a appartenu, à Poitiers, à Alfred Richard<sup>2</sup>, archiviste de la V ienne, qui le légua à la bibliothèque. C’est un exemple parfait de ce qui fait qu’un texte lu en version imprimée, un texte lu sur écran et un texte lu dans sa forme manuscrite originale sont autant de créatures différentes, aux significations et identités diverses.</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/10/deneyer_bm_poitiers_renards_2-1-845x1024.jpg" alt class="wp-image-34443" width="530" height="641"><figcaption>Jean Bouchet (1476–1559 ?). <em>Le livre des re[g]nars traversans et loups ravissants au vray ainsi que a esté composé par Maistre Jehan Bouchet, bourgeois de Poitiers, en l’an mil cinq cens et ung. </em>[Poitiers, 1501]. Dessin à la plume aquarellé d’un conciliabule de renards vêtus en gentilshommes (folio 28, signé D4). Ex-libris manuscrit : «Manuscrit autographe de Jean Bouchet acheté de M. Clouzot, libraire à Niort, le 2 mai 1879. B. Fillon.» Cote : Ms 440</figcaption></figure>



<blockquote class="wp-block-quote ensavoirplus is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p>1. Le groupe de recherche ELIRE de l’Université Toulouse Le Mirail avait le projet de faire paraître aux éditions Champion, «textes de la renaissance», (Grands rhétoriqueurs) sous la direction de Nathalie Dauvois et Thierry Mantoni, les œuvres complètes de Jean Bouchet dont <em>Les Regnars</em>…&nbsp;; il est malheureusement ajourné.<br>Les actes du colloque <em>L’écrit et le manuscrit à la fin du Moyen Âge</em> publié par T. Van Hemelryck et C. Van Hoorebeck aux éditions Brepols en 2006 consacre par ailleurs un article à ce texte de Jean Bouchet (p. 87–98).<br><br>2. Alfred Richard (1839–1914) légua sa collection de livres à la bibliothèque municipale où elle entra en 1915 et 1916 : 3 000 imprimés poitevins, des centaines d’estampes, dessins et cartes et 147 manuscrits dont <em>Les Regnars</em>…</p></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote ensavoirplus is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p>Les éditions Atlantique ont fait paraître&nbsp;<a href="https://editionsatlantique.com/index.php?id_product=38&amp;controller=product">La Perle d’Estrémadure. Une histoire de l’île de Ré</a>, par Alberto Manguel avec les photographies de Thierry Girard.&nbsp;<br><br>Leçon inaugurale par Alberto Manguel au Collège de France, le 30 septembre 2021 : <a href="https://www.college-de-france.fr/site/alberto-manguel/inaugural-lecture-2021-09-30-18h00.htm">Europa, le mythe comme métaphore</a>. </p></blockquote>
<p></p><div class="qnimate-post-series-post-content"><div>Cet article fait partie du dossier <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/post-series/alberto-manguel-ecrivain-lecteur/">Alberto Manguel, écrivain lecteur.</a>.</div></div><p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/une-histoire-de-renards-a-poitiers/">Une histoire de renards à Poitiers</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/une-histoire-de-renards-a-poitiers/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>La Saintonge bien rangée</title>
		<link>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/la-saintonge-bien-rangee/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=la-saintonge-bien-rangee</link>
					<comments>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/la-saintonge-bien-rangee/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[administrateur]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 13 Sep 2021 16:41:57 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Bibliodiversité]]></category>
		<category><![CDATA[André Lemoyne]]></category>
		<category><![CDATA[bibliothèque]]></category>
		<category><![CDATA[collections]]></category>
		<category><![CDATA[livres]]></category>
		<category><![CDATA[Maurice Martineau]]></category>
		<category><![CDATA[Saintes]]></category>
		<category><![CDATA[Saintonge]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/?p=34365</guid>

					<description><![CDATA[<p>À propos de quelques livres et manuscrits d’André Lemoyne, poète, légués par Maurice Martineau à la bibliothèque municipale de Saintes.</p>
<p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/la-saintonge-bien-rangee/">La Saintonge bien rangée</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<blockquote class="wp-block-quote ensavoirplus is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p>Du 21 au 23 octobre 2021 se tient à Poitiers un colloque avec Alberto Manguel à propos de son œuvre d’écrivain et de lecteur. <em>L’Actualité Nouvelle-Aquitaine </em>propose à cette occasion de publier au gré des semaines les articles de l’écrivain parus dans ses précédentes éditions. Le colloque est organisé par le laboratoire FoReLLIS, université de Poitiers, équipe B2 « Histoire et poétique des genres », programme « La lecture et les genres » (Alain Bègue, Séverine Denieul, Charlotte Krauss, Pierre Loubier et Antonia Zagamé). Pour consulter le programme des trois journées : <a href="https://emf.fr/ec3_event/alberto-manguel-ecrivain-lecteur-la-lecture-le-livre-la-bibliotheque/">Alberto Manguel, écrivain lecteur. La lecture, le livre, la bibliothèque</a>. </p><p></p></blockquote>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Par Alberto Manguel Photos Marc Deneyer</strong><br><strong>Traduit de l’anglais par Christine Le Bœuf</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">La bibliothèque municipale de Saintes est, dans son état actuel, une institution récente. Reconstituée après l’incendie qui, le 11 novembre 1871, détruisit une bonne partie de ses vingt-deux mille volumes et toutes les archives municipales manuscrites, la bibliothèque est logée depuis 1938 dans deux immeubles adjacents. L’un, le principal, occupe les bâtiments récemment restaurés de l’ancien couvent des Jacobins, où s’était établi en 1293 l’ordre des Dominicains (ou Jacobins)&nbsp;; l’autre, où sont conservés les fonds anciens, consiste en une villa art nouveau datant de la fin du <span class="smallcaps">xix</span><sup>e</sup> siècle qui s’étend à l’aise sur deux étages imposants. Les deux bâtiments entourent, à l’ombre de la tour ronde de l’ancien échevinage, un petit jardin paisible, havre de paix au cœur d’une ville paisible.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Après l’incendie, deux hommes furent responsables de la reconstitution du fonds. D’abord Louis Audiat, bibliothécaire au moment de la catastrophe, et ensuite son successeur, l’érudit Charles Dangibeaud, achetèrent, quémandèrent et empruntèrent des livres à diverses autres institutions ainsi qu’à des personnalités locales afin de compenser les pertes. Toutes sortes de trésors furent logés sous le nouveau toit de la bibliothèque&nbsp;: les <em>Heures à l’usage de Saintes</em>, de Simon Vostre, datant de 1507, un choix d’encyclopédies et de dictionnaires du <span class="smallcaps">xviii</span><sup>e</sup> siècle, une édition originale des <em>Provinciales</em> de Pascal. Différentes donations suivirent, de sources et sur des sujets variés, jusqu’à ce qu’en 1928 le bibliophile et homme d’affaires Maurice Martineau lègue par testament à la ville de Saintes sa collection de plus de dix mille volumes, assortie de nombreux autographes et gravures, ainsi que sa maison et le couvent, dans le but qu’y soit installée la bibliothèque municipale. Dix ans après, en 1938, le transfert était achevé. Martineau était un remarquable collectionneur et un étonnant amateur. Sa maison était (et est toujours, en dépit d’une restauration hâtive) un mélange d’artisanat précieux et de kitch&nbsp;: à certaines des fenêtres, de délicates rosaces en verre soufflé ornées de grotesques hollandais partagent l’espace avec un papier de tapisserie doré et lourdement gaufré et des boiseries exagérément sculptées&nbsp;; une salle de bain entièrement carrelée par Jacob (wc compris) voisine avec un escalier de bois d’une ligne raffinée et de proportions parfaites&nbsp;; des plafonds décorés pseudo-gothiques surmontent une tapisserie pseudoRenaissance représentant une scène d’amour bucolique. Un salon de musique encombré d’un poêle en céramique de Loebnitz témoigne des intérêts musicaux de Martineau&nbsp;; le vaste bureau (aujourd’hui dépouillé du mobilier original) de ses activités intellectuelles et commerciales&nbsp;; la salle de billard entourée d’une magnifique fenêtre panoramique en verre teinté ainsi que la belle salle à manger et les grands salons du rez-de-chaussée, de ses aspirations bourgeoises.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Rien, dans l’espace architectural, ne donne la moindre idée des intérêts livresques de Martineau. En tant que bibliophile, celui-ci n’était, à proprement parler, ni un chercheur érudit ni un lecteur hédoniste, ni un homme passionnément avide de savoir littéraire, ni un amateur ravi de ce que la littérature avait de mieux à offrir. En réalité, Martineau était moins attiré par les livres en eux-mêmes, que ce fût en tant que créations artistiques ou en tant qu’objets d’art (bien qu’un bon nombre de très belles reliures fassent partie de sa collection), que par le mode et les motifs de leur concordance avec ses deux intérêts primordiaux&nbsp;: l’usage de la langue de Saintonge en relation avec le folklore local, et ce qu’on pourrait qualifier de «biographie» d’un livre, l’histoire de son évolution de sa conception à son édition définitive. Martineau combinait ces deux intérêts d’une façon peu ordinaire.</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/09/deneyer_bm_saintes_rosace_10001-9actu_2-1024x1024.jpg" alt class="wp-image-34367" width="638" height="638"><figcaption>Rosace d’une fenêtre de la salle du médaillier qui jouxte le bureau de Maurice Martineau.</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Il arrive souvent que le collectionneur passionné d’un certain auteur ou d’un certain titre aime à posséder non seulement les œuvres de cet auteur ou les différentes éditions de ce titre, mais aussi les éléments connexes qu’il peut trouver en rapport avec ces sujets. Martineau poussait ce plaisir plus loin encore. Il ne se contentait pas de rechercher certains auteurs régionaux, tel, par exemple, un poète très mineur du nom d’André Lemoyne, connu de son vivant comme «le poète de la Saintonge», mais aussi toute la correspondance qu’il pouvait trouver concernant l’œuvre, publiée ou non, les brouillons successifs, les versions corrigées, les illustrations de poèmes et toutes sortes d’autres images et écrits. Dans certains cas, Martineau conservait également les pages de catalogue dans lesquelles ces objets étaient présentés ainsi que ses propres lettres concernant leur achat, les factures et les reçus. En vérité, tout ce qui avait le moindre rapport, si vague fût-il, avec le sujet était examiné, acheté, collé dans un grand cahier, numéroté et catalogué, et le tout était alors soigneusement relié et rangé dans la bibliothèque.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Peut-être Martineau était-il réellement ému par la poésie terre-à-terre d’un poète tel que Lemoyne, mais on peut en douter. Ce n’était assurément pas l’usage par Lemoyne de la langue saintongeaise, qui n’est guère apparent dans le corpus principal de son œuvre. Selon le lexicographe Colle, dans son ouvrage érudit&nbsp;: <em>L’humour en Aunis en Saintonge</em>, «le Saintongeais a hérité de ses ancêtres romains le goût du “beau parlange”. Le patois est plein de mots ronflants et d’imparfaits du subjonctif dont on a “plein la goule”». Cela peut être vrai du langage parlé, mais il n’en paraît pas grand-chose dans les poèmes de Lemoyne. Né à Saint-Jean‑d’Angély en 1822, fils d’un notaire de la ville, Lemoyne fut nommé sous-préfet sous la révolution de 1848. Il devint avocat à Paris, mais n’exerça pas. Il accepta donc un poste de correcteur d’épreuves pour la maison Firmin Didot, où il passait le plus clair de son temps à composer des vers qui finirent par être récompensés par l’Académie française. Pour prendre la juste mesure de la position de Lemoyne en tant que poète, il peut être utile de noter qu’en 1888, deux ans après la publication par Rimbaud de ses <em>Illuminations</em>, Lemoyne écrivait&nbsp;:</p>



<blockquote class="wp-block-quote is-style-large is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p><em>Et la Reine, plus tard, par un beau soir d’été,</em><br><em>S’affaissa sur un lit touffu de marjolaine,</em><br><em>Pour mettre au jour… un œuf… mais un œuf enchanté</em><br><em>D’où s’échappa surprise et souriante…&nbsp;Hélène.</em></p></blockquote>



<p class="wp-block-paragraph">Martineau rassembla plusieurs manuscrits et différentes éditions publiées de l’œuvre de Lemoyne. On peut y trouver, ici des corrections destinées à l’imprimeur (c’était là l’un des stades de la «biographie» du livre qui intéressait particulièrement Martineau), là une dédicace ou une variante d’un vers. Un lecteur attentif pourrait suivre l’évolution d’une pensée poétique du premier brouillon à la version finale, en vue de comprendre comment, dans des circonstances changeantes, un poème vient au monde. On pourrait se demander si, dans le cas de Lemoyne, le résultat justifierait un tel effort mais, de toute façon, une démarche aussi abstruse n’intéressait pas Martineau. Les objets écrits eux-mêmes, tels des jalons sur le chemin allant de l’inspiration à l’achèvement, lui plaisaient à leur propre titre, qu’il s’agît de volumes reliés ou d’ex-libris, surtout lorsqu’ils étaient nés de la plume d’un auteur natif de la Saintonge. Mais là s’arrêtait leur attrait.</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" src="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/wp-content/uploads/2021/09/deneyer_bm_saintes_ms_martineau_10001-1actu_2-689x1024.jpg" alt class="wp-image-34368" width="575" height="854"><figcaption>Détail d’un manuscrit d’André Lemoyne.</figcaption></figure>



<p class="wp-block-paragraph">Même un commérage littéraire révélé par une lettre ou un billet ne semblait susciter chez Martineau ni commentaire ni annotation&nbsp;; il était apparemment au-dessus des délices mesquins d’un bouquineur fureteur. S’il colle dans l’un de ses albums reliés une missive autographe de Pierre Loti (lequel doit sa place dans la collection à sa qualité de principale célébrité littéraire de la ville voisine de Rochefort), Martineau ignore (ou, s’il l’a observé, ne nous en laisse à lire nulle trace) le népotisme assez honteux qu’implique la demande de Loti. De sa grande écriture languide, Loti s’adresse en ces termes à Henry Houssaye, membre d’un jury décernant un certain prix&nbsp;:</p>



<blockquote class="wp-block-quote is-style-large is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p><em>Cher ami,</em><br><em>Je viens en solliciteur vous ennuyer pour le prix Montyon&nbsp;; pardonnez-moi, je vous en prie. Une bonne vieille tante à moi, M<sup>me</sup> Nelly Lientier, présente deux livres au concours de cette année. Si vous vouliez bien lui être indulgent et favorable, je vous en aurais tant de reconnaissance.</em><br><br><em>Encore pardon et veuillez, je vous prie, croire à ma plus amicale sympathie.</em><br><em>Votre bien dévoué</em><br><em>P. Loti</em></p></blockquote>



<p class="wp-block-paragraph">Il s’est trouvé des cas où des collectionneurs d’art et des bibliophiles étaient motivés par un plaisir autre qu’esthétique, par des raisons politiques ou historiques, ou par le désir de constituer une collection en fonction d’un thème qui n’était que tangentiel aux œuvres elles-mêmes, tel celui de l’homme d’affaires japonais qui acheta des Van Gogh pour un montant de plusieurs millions de dollars parce qu’il aimait collectionner des images de fleurs. En ce qui concerne Martineau, il est plus difficile de mettre le doigt sur ce qui motivait sa passion. Ses contemporains voyaient en lui non seulement un excellent homme d’affaires qui avait bénéficié de l’activité de son père dans le commerce du cognac, mais aussi un homme d’action qui avait contribué pendant la guerre à l’organisation de la Croix-Rouge régionale. Peut-être son attachement à la ville de Saintes et à sa région explique-t-il en partie sa bibliophilie. Pour certains lecteurs, c’est le texte qui demeure essentiel dans les multiples transformations d’un livre&nbsp;; pour d’autres, tel Martineau, c’est ce que représentent les textes, en tant qu’objets matériels, dans l’affirmation d’une identité locale&nbsp;: symboles plutôt que développement d’idées, preuve de l’existence d’un lieu qui doit celle-ci à la conviction de ceux qui l’habitent.</p>



<blockquote class="wp-block-quote ensavoirplus is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p>Cet article a été publié en avril 2010 dans <em>L’Actualité Poitou-Charente</em> au moment où le Centre du livre et de la lecture en Poitou-Charentes avait confié à Alberto Manguel une mission d’exploration et de valorisation des fonds patrimoniaux de certaines bibliothèques et services d’archives de la région (dans le cadre du Plan d’action pour le patrimoine écrit (PAPE) financé par le ministère de la Culture et de la Communication). Les textes de l’écrivain ont été publiés dans la revue, illustrés des photographies de Marc Deneyer, dans le cadre d’un partenariat établi entre le CLL et l’Espace Mendès France.</p></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote ensavoirplus is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p>Les éditions Atlantique ont fait paraître <a href="https://editionsatlantique.com/index.php?id_product=38&amp;controller=product">La Perle d’Estrémadure. Une histoire de l’île de Ré</a>, par Alberto Manguel avec les photographies de Thierry Girard. </p></blockquote>
<p></p><div class="qnimate-post-series-post-content"><div>Cet article fait partie du dossier <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/post-series/alberto-manguel-ecrivain-lecteur/">Alberto Manguel, écrivain lecteur.</a>.</div></div><p>The post <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/la-saintonge-bien-rangee/">La Saintonge bien rangée</a> first appeared on <a href="https://actualite.nouvelle-aquitaine.science">L'Actualité Nouvelle-Aquitaine — science et culture, innovation</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://actualite.nouvelle-aquitaine.science/la-saintonge-bien-rangee/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
